مرکز اطلاعات بترجم
ارائه محتوای ترجمه تخصصی

ترجمه خوب را چگونه بشناسیم؟

ترجمه تخصصی برای کودکان - بخش پنجم

0 161
ترجمه خوب را چگونه بشناسیم
کارائی و عملکرد
مزه سیب زمینی با خوردن آن مشخص می شود و درستی ترجمه با خواندن آن.
 ماری آن کاوز[۱]
کارائی و عملکرد بخش اساسی یک اثر هنری است خواه این اثر یک رمان، نقاشی یا فیلم باشد. اغلب تنها از طریق کارائی و عملکرد است که هنر زنده شده و معنا می گیرد. همچنین می توان عملکرد را تابعی از زمان دانست چیزی که این جا و همچنین حالا اتفاق می افتد. هر موقعیت مکالمه ای ترجمه و نوشتن برای کودکان منحصر به فرد و بنابراین زودگذر است. زمان، مکان، حالت و خوانندگان بایکدیگر فرق می کنند. کودکی که می خواند و می شنود و فرد بزرگسالی که داستان را برای کودک با صدای بلند می خواند. حتی کانالهایی که مورد استفاده قرار گرفته اند نیز با یکدیگر فرق می کنند: ترجمه ها در گفتار ونوشتار انجام شده اند.
اشتراک، عملکرد و بلند خوانی از ویژگی های کتب کودکان و ترجمه های چنین کتابهایی می باشند گوش دادن به کتبی که با صدای بلند خوانده می شوند نه تها راهی است که کودکی بی سواد می تواند با این طریق وارد دنیای ادبیات و نوشتجات شود. جیم تری لیس[۲] از جمله طرفداران خواندن در آمریکا در اثر خود با عنوان کتابی راهنما جهت خواندن با صدای بلند[۳] عنوان می کند که درک شنیداری قبل از درک خواندن حضور می­یابد. حتی او بر این باور است که همه ما قادر خواهیم بود که بخوانیم به این دلیل که ما افرادی را دیده یاشنیده ایم که لذت تجربه خواندن آنها را تحسین کرده­ایم.
مترجمان کودکان به این کاربرد ادبیات کودکان توجه داشته و به خاطر داشته باشند که کودک زیر سن مدرسه به متونی که با صدای بلند خوانده می شوند گوش می دهد و این بدان معنا است که متنی که توسط بزرگترها خوانده می شود باید صورتی خوب داشته باشد. مترجم یک داستان افسانه ای، رمان، شعر و یا یک نمایش برای کودکان باید در نظر داشته باشند که ترجمه او مربوط به کدام یک از حواس پنج گانه خواهد بود. با این وجود متنهای شفاهی در مباحث مربوط به ترجمه متون ثابت همان طور که ماریا تیموچکو[۴] اشاره می کند فراموش خواهد شد.
در این جا همچنان نمی توان مسئله ی خوانائی را نادیده گرفت که تعریف آن کاری بس دشوار است. ایده خوانائی اغلب شامل عقیده­ی درک معنای کامل یک متن می باشد. بنابراین می توان آن را به عنوان ” کیفیتی از یک نوشته” دانست، همان طور که جان اسپینک اشاره می کند ( فهرست بندی فاکتور های واضع همچون جزئیات فنی مثل طرح بندی و کیفیت ورق کاغذ). او براین باور اشاره می کند که اعتقاد کمی به ارتباط و تطابق علمی میان کتاب و خواننده دارد. حتی اگر از لحاظ نظری امکان پذیر باشد. همان طور که استانلی فیش می گوید “حداقل یک فاکتور پیچیده وجود دارد که عبارت است از انگیزه خواننده، مکانی که احساس در آن شکل می گیرد یا نمی گیرد ذهن خواننده است نه یک صفحه چاپ شده یا فواصل بین جلدهای یک کتاب.”
همان طور که اولا پورانن[۵] محقق فنلاندی متخصص در خوانائی اشاره می کند، لغات هم بارحسی دارند. او خوانایی را چیزی فراتر از شمردن اسامی و صفات و دیگر اجزای متن می­داند و براین که خواننده نسبت به کلمات چه احساسی دارد تاکید می کند. به عنوان مثال، بار حسی کلمات چیست؟ همچنین او عنوان می کند که اگر بارعاطفی کلمات را کنار بگذاریم، نمی توانیم تحقیقی موفق در رابطه با خوانائی ارائه دهیم. یک فاکتور مهم در اینجا آشنایی با کلمات مورد استفاده می باشد. ایده هایی مشابه توسط لیا لیتین[۶] مطرح شده که در مورد اهمیت احساس، شخصیت، درک وکشف صحبت می کند. زبان تنها یک سیستم اطلاعاتی نیست بلکه شبکه ای است از احساسات، موقعیت ها و فرهنگ ها. کلمات به شیوه های متفاوت و در موقعیت های گوناگون تجربه می شوند. در دو موقعیت هرگز معنای یکسانی ندارند حتی اگر فرهنگ لغت معنای یکسانی ارائه دهد. همانطور که استانلی فیش در یکی از مقاله هایش برآن تاکید دارد ” هرگز چیزی به عنوان زبان عادی و متداول وجود ندارد”. در هر متن، هر ترجمه نه تنها با متن اصلی خود فرق داشته و بازتابی ازآن می باشد، بلکه با شخصیت خود مترجم هم متفاوت بوده است و با زتابی ازآن نیز می باشد. در ترجمه برای کودکان این مساله کودک را درگیر مترجم (درگیر حافظه ی آگاه و ناخود آگاه او ) و همچنین درگیر تصویر او از کودک می کند.
علی سبزه ای
کارشناس ارشد ترجمه

 

این مقاله توسط گروه مترجمین بترجم تهیه، ترجمه و تدوین شده است.
مایل هستید سفارش ترجمه خود را به یک تیم حرفه ای بسپارید؟! همین الان سفارش دهید.


[۱] MARY ANN CAWS
[۲] Jim Trelease
[۳] The New Read-Aloud Handbook
[۴] Maria Tymoczko
[۵] Ulla Puranen
[۶] Lea Laitinen

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

پنج × 3 =